ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 20ರಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ‘ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನ’ (World Bee Day) ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜೇನುಸಾಕಣೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಆಂಟನ್ ಜಾನ್ಸಾ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ದಿನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಸಿಹಿಯಾದ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಕೊಡುವ ಕೀಟದಂತೆ ಕಾಣುವ ಜೇನುನೊಣಗಳು, ಈ ಭೂಮಿಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು.
“ಒಂದು ವೇಳೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದರೆ, ಮನುಷ್ಯ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕಲಾರ” ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮಾತು ಜೇನುನೊಣಗಳು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳ ‘ಹಿರಿದಾದ’ ಜವಾಬ್ದಾರಿ:
1. ಜಗತ್ತಿನ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಇವೇ ಆಧಾರ: ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಬೆಳೆಗಳು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ (Pollination) ಮೇಲೆಯೇ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ. ನಾವು ಬಳಸುವ ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಧಾನ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಈ ಪುಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳೇ ಕಾರಣ. ಜೇನುನೊಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಶಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಹಾರದ ಕ್ಷಾಮ ಎದುರಾಗಲಿದೆ.
2. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕಾವಲುಗಾರ: ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದದ ಗಿಡಮರಗಳು ವಂಶೋದ್ಧಾರ ಮಾಡುವುದು ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದಲೇ. ಇವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕಾಡು ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಹಿ ವಾಸ್ತವ:
ಇಷ್ಟೊಂದು ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
- ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ: ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಜೇನುನೊಣಗಳ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಅವು ತಮ್ಮ ಗೂಡನ್ನು ಮರೆತು ಸಾಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
- ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ: ಕಾಡುಗಳ ನಾಶ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು ಸಿಗದಂತಾಗಿವೆ.
- ಏಕಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ: ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಹಾರ (ಪರಾಗ) ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?: ಜೇನುನೊಣಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
- ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ಗಾರ್ಡನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
- ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈದೋಟಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ದಾಹ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು (ಅವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗದಂತೆ ಕುಳಿತು ಕುಡಿಯಲು).
- ಜೇನು ಸಾಕಣೆಯನ್ನು (Apiculture) ಉಪಕಸುಬಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ಇಳುವರಿಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಜೇನುನೊಣಗಳು ನಮಗಾಗಿ ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು. ಅವುಗಳ ಝೇಂಕಾರ ನಿಂತರೆ, ಮನುಕುಲದ ಉಸಿರಾಟವೂ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನದಂದು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭ ಕೋರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಜೀವಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ನಮ್ಮ ಕೈಲಾದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡೋಣ ಎಂದು ಪಣತೊಡೋಣ.
