2000 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ (ಎನ್ಡಿಎ) ಸರ್ಕಾರವು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಂವಿಧಾನ (81ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2000’ ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಂಡಿಸಿತು. ಇದು ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ.33 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಮಸೂದೆಯು 1996ರಲ್ಲಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ ಸರ್ಕಾರ ಮೊದಲು ತಂದಿದ್ದ 81ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ 1998, 1999ರಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (ಮುಲಾಯಂ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್), ಆರ್ಜೆಡಿ (ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್) ಮತ್ತು ಜೆಡಿ(ಯು)ನ ಕೆಲವು ನಾಯಕರು ಒಳಜಾತಿ ಮೀಸಲಾತಿ (OBC ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೋಟಾ-ಇನ್-ಕೋಟಾ) ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಸಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದ್ದರು. 2000ರಲ್ಲಿ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಮೋದ್ ಮಹಾಜನ್ 2001ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಒಳಜಾತಿ ಮೀಸಲಾತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತ ಸಿಗದೇ ಈ ಮಸೂದೆಯೂ ಪಾಸ್ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಇವತ್ತು | ನವೆಂಬರ್ 29, 1877 | ಥಾಮಸ್ ಎಡಿಸನ್ ಫೋನೋಗ್ರಾಫ್ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಈ ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲ ಆಧಾರವೆಂದರೆ 1996ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ‘ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಕಡೆಗೆ’ (Towards Women’s Empowerment) ಎಂಬ ಸಮಿತಿ ವರದಿ ಇದನ್ನು ಜಿ.ಅಪ್ಪಾರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ ತಯಾರಿಸಿತ್ತು. 2000ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರ ಘಟನೆಯು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲುಗಲ್ಲು ಎನ್ನಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವ ಸರ್ಕಾರವೂ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ನಂತರವೂ ಮಸೂದೆಯು 2008ರಲ್ಲಿ 108ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆಗಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಆಯಿತು (2010 ಮಾರ್ಚ್ 9), ಆದರೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ 2023 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ ಅಧಿನಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 127ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಆದರೆ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುನಿರ್ಣಯ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
