ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಸಂಚಾರ ಸಾಥಿ’ ಎಂಬ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾಸಗಿತನ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ತೀವ್ರ ಆತಂಕವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಹೊರಟಿರುವ ಈ ನೀತಿಯು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅನಗತ್ಯ ಕಣ್ಗಾವಲಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಟೀಕಾಕಾರರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯ ವಾದವಾಗಿದೆ.
‘ಸಂಚಾರ ಸಾಥಿ’ ಅಂದರೆ ಏನು? ಅದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
‘ಸಂಚಾರ ಸಾಥಿ’ ವೇದಿಕೆಯು ಮೂಲತಃ ಕದ್ದ ಅಥವಾ ಕಳೆದುಹೋದ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (DoT) ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ, ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲೇ ಪೂರ್ವ-ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ವಿವಾದದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೊಬೈಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ.
ನಾಗರಿಕರ ಖಾಸಗಿತನಕ್ಕೆ ಕವಚವಿಲ್ಲ:
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕಡ್ಡಾಯದ ನಿರ್ಧಾರವು ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಡೇಟಾ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಪಾಯ:
‘ಸಂಚಾರ ಸಾಥಿ’ಯಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾದಾಗ, ಅದು ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವ ಸರ್ವರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸರ್ಕಾರವು ಕಣ್ಗಾವಲು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತ ಡೇಟಾವು ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಕೋರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಕ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ಸೋರಿಕೆಯಾದರೆ, ನಾಗರಿಕರ ಗುರುತುಗಳು ಕಳ್ಳತನ, ಹಣಕಾಸಿನ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ತಾವು ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೂ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
‘ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆ’ಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ
ನಾಗರಿಕರ ಖಾಸಗಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ‘ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆ’ (Data Protection Bill) ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಬಲವಾದ ಕಾನೂನಿನ ಕವಚ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗಲೇ, ಸರ್ಕಾರವು ಕಣ್ಗಾವಲು ಸಾಧನವಾಗಬಹುದಾದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಖಾಸಗಿತನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲದೆ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ದ್ರೋಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ‘ಸ್ನೂಪಿಂಗ್ ಟೂಲ್’ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್, ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ (Background) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಕಳುವಾದ ಫೋನ್ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಬದಲಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಗಾವಲು ಇಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ‘ಸ್ನೂಪಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್’ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದರೆ, ಇದು ನಾಗರಿಕರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಂದರೆ, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಕರ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸ್ನೂಪಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಫೋನ್ಗಳ ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿತನದ ನಡುವೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಕಣ್ಗಾವಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಮೊದಲು, ಅದು ಅನುಪಾತ ಪರೀಕ್ಷೆ (Test of Proportionality) ಯನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು:
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ?
- ಕನಿಷ್ಠ ಖಾಸಗಿತನದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಿಲ್ಲವೇ?
- ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಲಾಭವು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೇ?
ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ‘ಸಂಚಾರ ಸಾಥಿ’ ಅಳವಡಿಕೆಯು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕೇವಲ ಕಳುವಾದ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಇಡೀ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಗಾವಲು ಇಡುವುದು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬದಲಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ದೃಢವಾದ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವೆನ್ನಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ನ ವಿದೇಶಿಕರಣ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ದ್ರೋಹವೇ?
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ‘ಸಂಚಾರ ಸಾಥಿ’ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಇದು ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಡುವಿನ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರೆ, ಅದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ, ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
