ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision – SIR)ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆಯೋಗ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದವು. ಜುಲೈ 10, 2025 ರಂದು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸುಧಾಂಶು ಧುಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೋಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಈ ಕಾರ್ಯವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ಆಯೋಗವು ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (EPIC), ಮತ್ತು ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಸಮಯವು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯು ಜುಲೈ 28, 2025 ರಂದು ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 2002-2004ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬದಲಾವಣೆ, ನಗರೀಕರಣ, ವಲಸೆ, ಮತ್ತು ಅನರ್ಹ ಮತದಾರರ (ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರು) ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕದಿರುವುದರಿಂದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ದೋಷರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಎಸ್ಐಆರ್ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕಾರ್ಯವು ತುರ್ತಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾದ ಬಳಿಕ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಪುದುಚೇರಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 2026ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಗಣನೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆಯೋಗವು ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಬಿಹಾರ ಬಂದ್: ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ ಮಹಾಘಟಬಂಧನದಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಬೂತ್ ಲೆವೆಲ್ ಆಫೀಸರ್ಗಳು (BLOs) ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಮತದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿ 11 ದಾಖಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಯೋಗವು ಸೂಚಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧಾರ್, ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಮತ್ತು ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಗ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜುಲೈ 25, 2025 ರೊಳಗೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸದವರಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮತ್ತು ಮನವಿಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.
ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಆಕ್ಷೇಪ
ವಿಪಕ್ಷಗಳಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನತಾ ದಳ (RJD), ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಮತ್ತು ಇತರರು ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು “ಅನಗತ್ಯ” ಮತ್ತು “ಪಕ್ಷಪಾತ” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿವೆ. ಇದು ಕಡುಬಡವರ, ವಲಸಿಗರ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಮತದಾನದಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಆಯೋಗವು ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದು, ಈ ಕಾರ್ಯವು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
