ಬಿಹಾರದ 2025ರ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಎ ಒಕ್ಕೂಟವು 243 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 202 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಗೆಲುವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ (ECI) ಸ್ಪೆಷಲ್ ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ ರಿವಿಷನ್ (SIR) ಚಟುವಟಿಕೆಯು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಘಟಬಂಧನ್ (MGB), SIR ಮೂಲಕ 65 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿರುವುದು ಎನ್‌ಡಿಎನ ‘ಮತ ಚೋರಿ’ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ 202 ಸ್ಥಾನಗಳ ಗೆಲುವು ಸುಲಭವಾಗಿತು ಎಂದು ವಿಪಕ್ಷದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಬಿಹಾರದ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ, 2025ರ ಜನವರಿ 1ರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಇಸಿಐ ಮತದಾರ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಾರಾಂಶ ಪರಿಷ್ಕೃತಿ (ASR) ನಡೆಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ 7.89 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಸಿ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ ರಿವಿಷನ್ (SIR) ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಅದು ಜೂನ್ 24ರಿಂದ ಜುಲೈ 25ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮೃತರು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು ಮತ್ತು ಡುಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಫಲವಾಗಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 65 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಗಳು ಡಿಲೀಟ್ ಆಗಿವೆ. ಇಸಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರಲ್ಲಿ 22 ಲಕ್ಷ ಮೃತರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಉಳಿದವರು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಅಥವಾ ಡುಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಈ ಡಿಲೀಷನ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ: ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಲೀಷನ್ (40%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು), ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆ. ಇಸಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಆಧಾರ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿನ ಆಧಾರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. ಆದರೂ, 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತದಾರರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪ
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು SIRಅನ್ನು ‘ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿ’ ಮತ್ತು ‘ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಯೋಜನೆ’ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರಾದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ಅಶೋಕ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಮತ್ತು ಅಭಿಷೇಕ್ ಮನು ಸಿಂಗ್ವಿ ಅವರು “ಇಸಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, 202 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 128 ಸ್ಥಾನಗಳು SIR ಡಿಲೀಷನ್ ನಂತರ ಮತಗಳು ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಬಂದಿವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್‌ಜೆಡಿ ನಾಯಕ ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ “ಇಸಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ 22 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರು ಮೃತರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇಸಿ ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ, “ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
SIRಯಿಂದ ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ: 128 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ?
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪಗಳು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, SIR ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ ನೀಡಿದೆ. 202 ಗೆಲುವುಗಳಲ್ಲಿ 128 ಸ್ಥಾನಗಳು SIR ಡಿಲೀಷನ್ ನಂತರದ್ದು. ಇದರಿಂದ ಮಹಾಘಟಬಂಧನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಎನ್‌ಡಿಎಯ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು (47.2%) ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ-ದಲಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಖಗಾರಿಯಾ, ಬೆಗೂಸರಾಯಿ) ಡಿಲೀಷನ್ ಹೆಚ್ಚು, ಇದು MGBಗೆ 35 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಬಿಜೆಪಿ 89 ಸ್ಥಾನಗಳು (ಉನ್ನತ ಜಾತಿ ಬೆಂಬಲ), ಜೆಡಿಯು 85 ಸ್ಥಾನಗಳು, ಎಲ್‌ಜೆಪಿ 19 (ದಲಿತ). ಇಬಿಸಿ (36% ಜನಸಂಖ್ಯೆ) ಬೆಂಬಲದಿಂದ 75-85 ಸ್ಥಾನಗಳು ಬಂದಿವೆ. SIR ವಿರೋಧಿ ಮತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಮಾರ್ಜಿನ್ ನೀಡಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಇಬಿಸಿ ‘ME ಫಾರ್ಮುಲಾ’ವು 46.6% ಮತಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ, ಆದರೆ SIRನಿಂದ 65 ಲಕ್ಷ ಮತಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಜಯ: ಮೈತ್ರಿಯ ಮುಂದಿನ ಸಿಎಂ ಯಾರು?
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ SIRನ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಿಂಚೂಣಿ ನೀಡಿ, ಡಿಲೀಟ್ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಜನವರಿ 2025ರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡ್ರಾಫ್ಟ್‌ಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿತು. ಇಸಿ “ಇದು ನಿಷ್ಪಕ್ಷ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ADR “ಇದು ಅರ್ಜಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದಿದೆ” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
