ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಳೆದ ಎರಡು-ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಜೂನ್ 13, 2025ರಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇರಾನ್ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಜೆರುಸಲೇಂ ಮತ್ತು ಟೆಲ್ ಅವೀವ್ನ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಹಾಗೂ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಗಣನೀಯ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇರಾನ್ ಡ್ರೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ದಾಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. 1979ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಈ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಇರಾನ್ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಇರಾನ್ಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಗೈಡ್ಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಇರಾನ್ ಇರಾಕ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
1948ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ, ಇರಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಅರಬ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಬಾರದೆಂದು ವಿರೋಧಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ಷಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಇಸ್ರೇಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಮಿತ್ರ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಖರೀದಿದಾರನಾಗಿತ್ತು. 1979ರ ಇರಾನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ, ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಖೊಮೇನಿಯ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವು ಇಸ್ರೇಲ್ನೊಂದಿಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.
1979ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ, ಇರಾನ್ನ ಶಿಯಾ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಇರಾನ್ನನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಶತ್ರುತ್ವವು ಇಂದು ಯುದ್ಧದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಇರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ವೈರಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವಾಗಿದೆ.
ಇರಾನ್ನ ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿ, ಪರಮಾಣು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು, ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಗುಂಪುಗಳ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಈ ಯುದ್ಧದ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇರಾನ್ಗೆ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದರಿಂದ ತನ್ನ ವೈರಿಗಳು ತನ್ನನ್ನು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ತನಗೆ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯ ಎಂಬುದು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಭಯವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ತೀವ್ರ ಶತ್ರುತ್ವವು ಈ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯ ಯುದ್ಧದಾಹ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿಗಳು ಈ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳು ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ:
- 2007: ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆರ್ದೇಶಿರ್ ಹೂಸೈನ್ಪೋರ್ನ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಸಾವು.
- 2010: ಸ್ಟಕ್ಸ್ನೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವೈರಸ್ ಇರಾನ್ನ ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
- 2020: 2015ರ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಆರೋಪಿಸಿತು.
- ನವೆಂಬರ್ 2020: ಇರಾನ್ನ ಉನ್ನತ ಪರಮಾಣು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೊಹ್ಸೆನ್ ಫಕ್ರಿಜಾದೆ ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮಷಿನ್ಗನ್ನಿಂದ ಕೊಲೆಯಾದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಕಾರಣ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಆರೋಪಿಸಿತು.
- ಏಪ್ರಿಲ್ 11, 2021: ನಟಾಂಜ್ನ ಭೂಗತ ಪರಮಾಣು ಸೌಲಭ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ.
- ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2024: ಇರಾನ್ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಹರ್ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಬಖ್ತಿಯಾರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ತಟದ ನಗರಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಪೂರೈಸುವ ಪೈಪ್ಲೈನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿ, ಇದು ಭಾರಿ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
- ಜೂನ್ 13, 2025: ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ಗಳ ದಾಳಿ.
- ಜೂನ್ 14, 2025: ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿ; ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ನ ಇಂಧನ ಉದ್ಯಮದತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿತು.
