ಕರ್ನಾಟಕದ 15 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ದೇವದಾಸಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ರಚಿಸಿರುವ ವಿಮುಕ್ತ ದೇವದಾಸಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವೇದಿಕೆಯು, ದೇವದಾಸಿಯರ ಮರುಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ 45 ವರ್ಷದ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವದಾಸಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ದೇವದಾಸಿ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ನಿಷೇಧ, ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ) 2018 ಮಸೂದೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ವೇದಿಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆಯು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವದಾಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗವು ಜೂನ್ 23, 2025 ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ದೇವದಾಸಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025 ರೊಳಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ದೇವದಾಸಿಯರ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯು 45 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದು, ಇದು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.
ವಿಮುಕ್ತ ದೇವದಾಸಿ ವೇದಿಕೆಯು ಈ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು “ಅನುಚಿತ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ಕ್ರಮ” ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಯುವ ದೇವದಾಸಿಯರನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇವದಾಸಿಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೇವದಾಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಿತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಇನ್ನೂ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. 2008ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 46,600 ದೇವದಾಸಿಯರಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ 2018ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಎನ್ಜಿಒಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 80,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಅಸಮಾನತೆಯು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ವಯೋಮಿತಿ ರಹಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ದೇವದಾಸಿಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇವದಾಸಿ ಕಾಯಿದೆ, 1982ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ಜಾರಿಯು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ರಹಸ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಎನ್ಜಿಒಗಳು ದೂರಿವೆ.
2025ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇವದಾಸಿ ಮಸೂದೆಯು ದೇವದಾಸಿಯರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು, ತಂದೆಯ ಗುರುತಿಗೆ ಡಿಎನ್ಎ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿಯಂತಹ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮಸೂದೆಯು ಇನ್ನೂ ಶಾಸನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದ ದೇವದಾಸಿಯರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ.
ವೇದಿಕೆಯ ಸದಸ್ಯರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವದಾಸಿಯರ ಮಕ್ಕಳು, ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ, ವಸತಿಗೃಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. ದೇವದಾಸಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ತಿಂಗಳಿಗೆ 1,500 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪಿಂಚಣಿಯು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ 30,200 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಯೋಮಿತಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿರುವ ಆರ್.ವಿ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಎನ್ಎಲ್ಎಸ್ಐಯು ಸಂಶೋಧಕ, “ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿಯಿಂದ ಈ ಕೆಟ್ಟ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕಬಹುದು” ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ದೇವದಾಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಡತನ, ಜಾತಿ ಶೋಷಣೆ, ಮತ್ತು ಅನಕ್ಷರತೆಯಿಂದ ಬೇರೂರಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಎನ್ಜಿಒಗಳು ಹೇಳಿವೆ.
ಈ ಆಗ್ರಹವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೆ, ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ಕ್ರಮಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವದಾಸಿಯರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ.
