ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎಎಪಿ ದೆಹಲಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನೇ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ದೆಹಲಿಯನ್ನು ಕಸದ ರಾಜಧಾನಿಯೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಎಪಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನದಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗಿಂತ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಮುಂಬರುವ ಛತ್ ಪೂಜೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ (ಎಎಪಿ) ನಡುವಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾಗ್ವಾದವು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವೀರೇಂದ್ರ ಸಚ್ದೇವ ಮತ್ತು ಸಿಎಂ ರೇಖಾ ಗುಪ್ತಾರ ಸರ್ಕಾರವು ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ತಾವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು “ತುಂಬ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಸಚ್ದೇವ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮಟ್ಟ 4.5-5.5 ಮತ್ತು pH 7.5 ಎಂದು ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಡೇಟಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ನದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಬಿಜೆಪಿಯ ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಆಯ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾಳಿಂದಿ ಕುಂಜ್ ಮತ್ತು ಐಟಿಒ ಘಾಟ್ಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡಿದ್ದರೂ, ನದಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಟ್ಟವು ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪರೇಷೆಗಳು ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಛತ್ ಹಬ್ಬದಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಜನರ ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವೇ ಹೊರತು, ನಿಜವಾದ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲ.
ನಕಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಎಂದು ಟೀಕೆ
ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದ ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸೌರಭ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು “ನಕಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಲುವೆ ನೀರನ್ನು ಯಮುನಾಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಿಜೆಪಿ ಶುದ್ಧತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಥ್ನಿಕುಂಡ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್ನಿಂದ ರೈತರ ಕೃಷಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ನೀರನ್ನು ಯಮುನಾಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾರದ್ವಾಜ್ರ ಆರೋಪವು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ.
ಎಎಪಿಯ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯು “ಕೊಳಕು ಚರಂಡಿ”ಯಂತಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಬಿಜೆಪಿಯ ಆರೋಪವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗದು. ಎಎಪಿ ತನ್ನ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾಗಿರುವ ಎಎಪಿಯು ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ವಿಫಲತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಎಎಪಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ರಚನಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ.
ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಎಎಪಿಯು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ದೆಹಲಿಯನ್ನು “ಕಸದ ರಾಜಧಾನಿ” ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಎಎಪಿಯ ಎಕ್ಸ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರೇಖಾ ಗುಪ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಕಸದ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪೋಸ್ಟ್ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು “ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ಕಸದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳು ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಆಟವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿವೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯವು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನದಿಗೆ ಎಸೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.
ಯಮುನಾ ನದಿ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ!
ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ವಿಷಯವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಾರದು. ಇದು ಒಂದು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಹಕಾರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎಎಪಿಯಂತಹ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಒಳಚರಂಡಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಮತ್ತು ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿರಬೇಕು.
ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಈ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳು ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ. ಜನರು ಈ ರಾಜಕೀಯ ಆಟದಿಂದ ಮೇಲೇಳಬೇಕು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ನದಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕು. ಯಮುನಾ ನದಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಇದು ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆತ್ಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಎಲ್ಲರೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
