ಬೆಂಗಳೂರು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿ (ಬೆಸ್ಕಾಂ) ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಪ್ರೀಪೇಯ್ಡ್ ಮೀಟರ್ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗಳ ದುಬಾರಿ ಶುಲ್ಕದ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂಬುವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗೆ ಕೇವಲ 900 ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕವಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಏಕೆ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೇಳಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಜುಲೈ 9 ರಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗಳು ರಿಯಲ್-ಟೈಂನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರೀಪೇಯ್ಡ್ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚವು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದನಿಯೆತ್ತಿವೆ. ಜುಲೈ 13 ರಂದು ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಶಶಿಕಿರಣ್ ಶೆಟ್ಟಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀಪೇಯ್ಡ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ಪೇಯ್ಡ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಈ ನೀತಿಯು ಕೇವಲ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿವಾದವಾಗಿ, ಅರ್ಜಿದಾರ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪರ ವಕೀಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಐಯ್ಯಂಗಾರ್, ಮೂರು ಫೇಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗೆ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ರಾಜಶ್ರೀ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ಸ್ಗೆ 75 ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ದುಬಾರಿ ಶುಲ್ಕವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರಿಗೆ ಭಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ನೇತೃತ್ವದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ಈ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. “ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗೆ 900 ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕವಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ಏಕೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಈ ದರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಈ ಹಿಂದೆಯೂ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಿತ್ತು, “ಬಡವರು ಇಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರುತ್ತಾರೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತ್ತು.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗಳ ಪ್ರೀಪೇಯ್ಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೊಬೈಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶುಲ್ಕ ಖಾಲಿಯಾದ ತಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಡವರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗ (KERC) ಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬೆಸ್ಕಾಂನ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿರ್ಧಾರವು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ತೀರ್ಪು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ಗಳ ಕಡ್ಡಾಯತೆ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ. ಜುಲೈ 9 ರಂದು ನಡೆಯುವ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
