ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ 16ನೇ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು 2027ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಜೂನ್ 16, 2025ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ಜನಗಣತಿಯು 1931ರ ಬಳಿಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾತಿಗಣತಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 1, 2027ರಿಂದ ಜನಗಣತಿ ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದರೆ, ಲಡಾಖ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಹಿಮಭರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2026ರಿಂದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಜೂನ್ 15ರಂದು ಜನಗಣತಿ ತಯಾರಿಗಳ ಕುರಿತು ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿರಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 34 ಲಕ್ಷ ಗಣತಿದಾರರು ಮತ್ತು 1.3 ಲಕ್ಷ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ-ಎಣಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಲಭ್ಯವಿರಲಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜನಗಣತಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಜನಗಣತಿಯು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ:
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಮನೆಪಟ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (HLO)ಯ ಮೂಲಕ ವಸತಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಎಣಿಕೆ (PE) ಯ ಮೂಲಕ ವಯಕ್ತಿಗತ ಜನಸಂಖ್ಯಾ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಜಾತಿ ಎಣಿಕೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ರೂಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.
ಈ ಜನಗಣತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವು 2029ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಲಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2025ರ ಕೇಂದ್ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಎಣಿಕೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ, ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಜಾತಿ ಎಣಿಕೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದ್ದು, ಬಿಹಾರದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಜಾತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ.
