ಕಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆ: ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಜಾರಿ!

ಭಾರತದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನವೆಂಬರ್ 21, 2025ರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ 2019, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ 2020, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ 2020 ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ದುಡಿಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಂಹಿತೆ 2020, ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಒಟ್ಟು 29 ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಏಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಿ ಸರಳೀಕರಿಸಿವೆ. ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸುವ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವೇತನ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವಾಲಯ ಘೋಷಿಸಿದೆ.

2015ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕೇವಲ ಶೇ.19ರಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಬ್ಯೂರೋ (PIB), ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ILO)ಯ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, 2025ಕ್ಕೆ ಇದು ಶೇ.64ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಶೇ.45ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 94 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸೌಲಭ್ಯ (ಪಿಎಫ್, ಇಎಸ್‌ಐ, ಪಿಂಚಣಿ, ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ:

ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ 2020) ಗಿಗ್ ವರ್ಕರ್‌ಗಳು (ಉದಾ: ಸ್ವಿಗ್ಗಿ, ಊಬರ್, ಝೊಮ್ಯಾಟೋ ಡೆಲಿವರಿ ಪರ್ಟ್ನರ್‌ಗಳು), ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ವರ್ಕರ್‌ಗಳು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಅಸಂಘಟಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಯುವಜನತಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು:

• ಪೋರ್ಟಬಲ್ (ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬಹುದಾದ) ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಅಕೌಂಟ್ ನಂಬರ್ (UAN) ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರೂ ಪಿಎಫ್, ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ, ಇಎಸ್‌ಐ, ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
• ಗಿಗ್/ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ವರ್ಕರ್‌ಗಳಿಗೆ: ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಟರ್ನ್‌ಓವರ್‌ನ ಶೇ.1-2ರಷ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ನಿಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
• ಅಸಂಘಟಿತ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ: ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೋಂದಣಿ, ಉಚಿತ ವಿಮೆ, ಪಿಂಚಣಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು.
• ಮಹಿಳಾ-ಯುವ ಶಕ್ತಿಗೆ: ರಾತ್ರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ (ಸುರಕ್ಷತೆ ಖಾತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ), ಸಮಾನ ವೇತನ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳು.

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ, “ಶ್ರಮಯೇವ ಜಯತೇ! ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇವು. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಉದ್ಯೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನದ ಸಕಾಲಿಕ ಪಾವತಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ, ನಾರೀಶಕ್ತಿ-ಯುವಶಕ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವೇಗ ನೀಡಲಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಮನ್ಸುಖ್ ಮಾಂಡವಿಯಾ ಅವರು ಇದನ್ನು “ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ವರದಿಯಂತೆ, ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿವೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವು ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಗಳು (ಉದಾ: ಎಐಟಿಯುಸಿ) ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫಿಕ್ಸ್‌ಡ್-ಟರ್ಮ್ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿವೆ.

ಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

• ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ: ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ, ಸಕಾಲಿಕ ಪಾವತಿ, ನಿಯೋಜನೆ ಪತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ: ಗಿಗ್/ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪಿಎಫ್, ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ, ಇಎಸ್‌ಐ; ಫಿಕ್ಸ್‌ಡ್-ಟರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ.
• ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ: ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೋಟೀಸ್, ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್.
• ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಂಹಿತೆ: ವಾರ್ಷಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ (40 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಉಚಿತ), ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ, ಡಬಲ್ ಓವರ್‌ಟೈಮ್ ವೇತನ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಇಂಧನ ಸೆಸ್ ಹೆಚ್ಚಳ: ಸಂತೋಷ್ ಲಾಡ್ ಮನವಿ

ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಏಕೈಕ ನೋಂದಣಿ, ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲಿದೆ. ಆದರೆ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಗಳ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಸಂವಾದ ಮುಂದುವರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಲಿವೆ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.