ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಕಳೆದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (2019ರಿಂದ) ಒಂದೇ ಒಂದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ 345 ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾನ್ಯತೆ ರಹಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು (RUPPs) ತನ್ನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ‘ಡಮ್ಮಿ’ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 2,790ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾನ್ಯತೆ ರಹಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿವೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಗಳು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ 1961ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 13A ರಡಿ ದೇಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿಹ್ನೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ 20 ‘ಸ್ಟಾರ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನರ್’ಗಳಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಅನೇಕ RUPPಗಳು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದೆ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘಟನಾ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸದೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 2016ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣಾ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಡಿರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ 255ನೇ ವರದಿ (2015) ಯಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಡಿರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 2002ರ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ವಂಚನೆ, ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ದ್ರೋಹ, ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಸ್ಥಿತಿಯಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ECIಗೆ ಡಿರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.
ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್, ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಈ 345 ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕದಂತೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಪಕ್ಷಗಳು 2019ರ ಲೋಕಸಭಾ, ವಿಧಾನಸಭಾ, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಪ-ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪಕ್ಷಗಳ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದ ಇವು ‘ಕಾಗದದ ಪಕ್ಷ’ಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಶಂಕಿಸಿದೆ.
