ಉದ್ಯಮಿ ಅನಿಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯು 2024-25ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆ ₹157 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ (ಬಿಜೆಪಿ) ಕೇವಲ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹26 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹97 ಕೋಟಿಗೆ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟುದೇಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ದೇಣಿಗೆಯು ₹49 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹10 ಕೋಟಿಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಿಜು ಜನತಾ ದಳಕ್ಕೆ (ಬಿಜೆಡಿ) ₹15 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹25 ಕೋಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮುಕ್ತಿ ಮೋರ್ಚಾಕ್ಕೆ (ಜೆಎಂಎಂ) ₹5 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹20 ಕೋಟಿಗೆ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ವೇದಾಂತದ 2024-25ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದೇಣಿಗೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆದಾರ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 2022-23ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಒಟ್ಟು ₹155 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು 2021-22ರಲ್ಲಿ ₹123 ಕೋಟಿ ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಹಿಂದಿನ ದೇಣಿಗೆಗಳ ವಿವರವಾರು ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 2017ರಿಂದ 2022ರವರೆಗೆ, ರದ್ದುಗೊಂಡ ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳ ಮೂಲಕ ವೇದಾಂತವು ₹457 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು, ಇದು ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಅನಿಯಮಿತ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳನ್ನು “ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ವೇದಾಂತದ ಜನಹಿತ ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಟಾಟಾದ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸಿವ್ ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ರಿಲಯನ್ಸ್ನ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಭಾರತಿ ಗ್ರೂಪ್ನ ಸತ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ನಂತಹ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆಗಾಗಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಚಾನಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
2024-25ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದ ಒಟ್ಟು ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆ ₹157 ಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ₹97 ಕೋಟಿ (61.8%), ಬಿಜೆಡಿಗೆ ₹25 ಕೋಟಿ (15.9%), ಜೆಎಂಎಂಗೆ ₹20 ಕೋಟಿ (12.7%), ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ₹10 ಕೋಟಿ (6.4%) ಸೇರಿವೆ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (2023-24) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ₹49 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಇದು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಡಿ ಮತ್ತು ಜೆಎಂಎಂಗೆ ದೇಣಿಗೆಯೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ₹15 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹25 ಕೋಟಿಗೆ ಮತ್ತು ₹5 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹20 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಣಿಗೆಯು “ವಿವಿಧ ವೆಚ್ಚಗಳು” (Miscellaneous Expenses) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಬಿರಿಯಾನಿ ʻಭಾಗ್ಯʼ: ಬಿಬಿಎಂಪಿಯ ₹2.88 ಕೋಟಿ ಯೋಜನೆ
ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳ ಇತಿಹಾಸ
ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳ ಮೂಲಕ 2018-2022ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯು ₹5,270 ಕೋಟಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ₹964 ಕೋಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ₹767 ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತ್ತು. 2019ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ವೇದಾಂತವು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ₹229 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ₹160.6 ಕೋಟಿ ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2024ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ಗಳು ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ದೇಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
ವಿವಾದಗಳು
ವೇದಾಂತದ ದೇಣಿಗೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, 2004-2012ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತವು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ₹16 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿರುವುದು ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ವೇದಾಂತ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಯುಕೆ-ನೋಂದಾಯಿತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, 2016ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ವೇದಾಂತವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಪುನರ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಎಡಿಆರ್ ತನ್ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ “ದೇಣಿಗೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣ ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿಯಿದೆ.
ವೇದಾಂತದ ದೇಣಿಗೆಯ ಈ ರೀತಿಯ ವಿತರಣೆಯು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಣಕಾಸಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯು 2023-24ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹2,243.947 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ₹281.48 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಆರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
