ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 24 ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು 1860 ರ ಜುಲೈ 24 ರಂದು ಸರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ವಿಲ್ಸನ್, 1857 ರ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಈ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ‘ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್’ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ವಿಲ್ಸನ್, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು 1860 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 7 ರಂದು ಮಂಡಿಸಿದರು.
ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆದಾಯ, ವ್ಯಾಪಾರ ಲಾಭ, ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ವಾರ್ಷಿಕ 200 ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವವರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ತೆರಿಗೆಯ ಭಾರವು ಬಡವರ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿತು, ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಮೀನ್ದಾರರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ಪರಿಚಯವು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ವಿಲ್ಸನ್ರ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೂ, ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಇದು ಶೋಷಣೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 1857 ರ ದಂಗೆಯನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ‘ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ’ದ ಶುಲ್ಕವೆಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.
1860 ರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಆದರೆ 1865 ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರದ್ದಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೇರ ತೆರಿಗೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಜುಲೈ 24, 2010 ರಂದು, ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ 150ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
