ಭಾರತದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿ ಸತತ 3ನೇ ವರ್ಷವೂ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಯೂನಿಫೈಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಫಾರ್ ಎಜ್ಯುಕೇಶನ್ ಪ್ಲಸ್ (UDISE+) 2024-25 ವರದಿಯು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಿದೆ. 2024-25ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿಯು 24.69 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, 2023-24ರ 24.8 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು 2022-23ರ 25.17 ಕೋಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 11 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಈ ಕುಸಿತವು ಜನವರಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ದಾಖಲಾತಿಗಳು ಈಗ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ-ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
UDISE+ ವರದಿ:
ಸರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ-ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 2022-23ರಲ್ಲಿ 13.6 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದ್ದ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯು 2024-25ರಲ್ಲಿ 12.1 ಕೋಟಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ, ಇದು 4.6% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯು 2022-23ರ 8.4 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ 9.5 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 5.8% ಬೆಳವಣಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಪಾಲು 2024-25ರಲ್ಲಿ 39% ತಲುಪಿದ್ದು, 2018-19ರ ಬಳಿಕ ಇದು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಸಿತವು 3 ರಿಂದ 11 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಇದು 2023-24ರ 12.09 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ 11.84 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, 24.93 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 1 ರಿಂದ 5ನೇ ತರಗತಿಯ ದಾಖಲಾತಿಯು 10.78 ಕೋಟಿಯಿಂದ 10.44 ಕೋಟಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ, ಇದು 34 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ (6-8ನೇ ತರಗತಿ) ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ (9-12ನೇ ತರಗತಿ) ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ 5.7 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು 8.1 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಫಲವತ್ತತೆ ದರ (TFR) 2006ರ 2.8ರಿಂದ 2022ರಲ್ಲಿ 2.0ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ, ಇದು ಶಾಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಕಡೆಗೆ , ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲಾ ತೊರೆತ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ಡೂಪ್ಲಿಕೇಟ್ ದಾಖಲಾತಿಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯೂ ಈ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 2022-23ರಿಂದ ಆಧಾರ್ ಸೀಡಿಂಗ್ 75.5% ರಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ 89.4%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 19.7 ಕೋಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಭಾರತದ CMಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಪಟ್ಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ: ಸಿದ್ದುಗೆ 3ನೇ ಸ್ಥಾನ
ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ 2023-24ರ 10.18 ಲಕ್ಷದಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ 10.13 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 3.31 ಲಕ್ಷದಿಂದ 3.79 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಒಟ್ಟು ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2024-25ರಲ್ಲಿ 1.01 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅನುಪಾತವು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡಿದೆ.
ಡ್ರಾಪ್ಔಟ್ ದರಗಳು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ 2023-24ರ 3.7% ರಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ 2.3%ಕ್ಕೆ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ 5.2% ರಿಂದ 3.5%ಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ 10.9% ರಿಂದ 8.2%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
