ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಂದು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಎನ್ಸಿಆರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ (ಗ್ರೀನ್) ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18ರಿಂದ 20ರವರೆಗೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಕ್ಕೆ (ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6-7 ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ 8-10 ಗಂಟೆ) ಬಳಕೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧದಿಂದ ಸಡಿಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿಯಂತಹ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಪ್ರಥಮವಾಗಿ, ‘ಗ್ರೀನ್ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್’ಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯೇ? ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾರಿಯಮ್ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತವೆ.
CSIR-NEERIಯಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರೀನ್ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ಗಳಿಗಿಂತ ಕೇವಲ 30% ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ, ಆದರೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ PM2.5 ಮಟ್ಟವು 500 ರಿಂದ 1000 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಗಳವರೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ, ಇದು WHOಯ ಮಾನದಂಡದಿಂದ 10-20 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಗ್ರೀನ್ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ಗಳು ಸಹ ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹೃದಯ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು, ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಮಾರಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೆಹಲಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೀಪಾವಳಿ ನಂತರ ದೆಹಲಿಯ AQI 999ಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ‘ತೀವ್ರ’ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಿಂದೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿದ್ದರೂ, ಇದೀಗ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದಂತಿದೆ. ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ ಉದ್ಯಮದ ಲಾಭಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ನ ಕೆಲವು ನಗರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ ನಿಷೇಧದೊಂದಿಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನೂ ದೂರದ ಕನಸು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಕಲಬುರಗಿ ವೋಟ್ ಚೋರಿ: ಎಸ್ಐಟಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಐಡಿಗಳು ಪತ್ತೆ!
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂತಸಕ್ಕಿಂತ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ, ಲೈಟ್ ಶೋಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ದೆಹಲಿಯಂತಹ ನಗರಗಳು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ.
