1992ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಾಬ್ರಿ ಮಸೀದಿ ಧ್ವಂಸವು ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ (ವಿಎಚ್ಪಿ), ಬಜರಂಗ್ ದಳ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್) ಸಂಘಟನೆಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷ ಕರಸೇವಕರು ಸೇರಿದ್ದ ರ್ಯಾಲಿಯು ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದಾಗ, ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಕರಸೇವಕರು ಮಸೀದಿಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಕಬ್ಬಿಣದ ರಾಡ್ಗಳು, ಗುದ್ದಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಂದ ಮಸೀದಿಯ ಮೂರು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿದರು.
1528-29ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಾಬರ್ ಆದೇಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಎಂದು ನಂಬಿ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮಂದಿರವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಚಳುವಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಎಲ್.ಕೆ. ಅದ್ವಾನಿ, ಮುರಳಿ ಮನೋಹರ್ ಜೋಶಿ ಮುಂತಾದವರು ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದರು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮಸೀದಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂದು ಲಿಬರ್ಹನ್ ಆಯೋಗದ ವರದಿ ಆರೋಪಿಸಿತು. ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆಲಸಮಗೊಂಡು, ಅಲ್ಲೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಮ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಇವತ್ತು | ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 1950 | ಭಾರತ-ಸಿಕ್ಕಿಂ ಒಪ್ಪಂದ
ಈ ಧ್ವಂಸದ ಪರಿಣಾಮವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಗಲಭೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಸೀದಿ ಕೆಡವಿದ ಕೂಡಲೇ ಮುಂಬಯಿ, ಸೂರತ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಭೋಪಾಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಗಲಭೆಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು (ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮುಸ್ಲಿಮರು) ಮೃತಪಟ್ಟರು, ಆಸ್ತಿ ನಷ್ಟ ಅಪಾರವಾಯಿತು.
ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1992 ಮತ್ತು ಜನವರಿ 1993ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 900 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಈ ಗಲಭೆಗಳು 1993ರ ಮುಂಬಯಿ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಗೆ (257 ಸಾವು) ಕಾರಣವಾದವು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುತ್ವದ ಉದಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದವು. ಲಿಬರ್ಹನ್ ಆಯೋಗವು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ನಾಯಕರನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. 2019ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಾಮ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ, ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಜಾಗ ನೀಡಿತು. ಈ ಘಟನೆ ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದ ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಗಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ.
