“ಬಡವರು ಸತ್ತಾಗೆಲ್ಲ ಮೋದಿ ಮೌನವಾಗಿರ್ತಾರೆ”: ರಾಹುಲ್‌ ಗಾಂಧಿ ಕಿಡಿ

“ದೇಶದ ನಂಬರ್ 1 ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯಲು ನೀರಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತ ಜನರಿಗೆ ವಿಷವನ್ನು ಹಂಚಿದೆ,” ಎಂದು ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಎಕ್ಸ್ (ಟ್ವಿಟರ್) ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸತತ ಏಳು ಬಾರಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರಿ (Cleanest City) ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಸೇವನೆಯ ದುರಂತ ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಆಶ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 14 ಮಂದಿ ಅಮಾಯಕರು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು) ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಹಾರಿಹಾಯ್ದಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂದೋರ್‌ನ ‘ಯುಗಪುರುಷ ಧಾಮ್’ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ (Yugpurush Dham Ashram) ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ವಾಂತಿ-ಭೇದಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸುಮಾರು 14 ಮಂದಿ ದಾರುಣವಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಮಂದಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವು-ಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ವಿಕಲಚೇತನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅನಾಥರು ಎಂಬುದು ಘಟನೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಆಕ್ರೋಶ:

ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು “ಅಪರಾಧದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ” (Criminal Negligence) ಎಂದು ಕರೆದಿರುವ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವೇ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸರ್ಕಾರ, ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜನರಿಗೆ ವಿಷವನ್ನು ಉಣಿಸಿದೆ,” ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಂದುವರಿದು ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, “ಇದು ಕೇವಲ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮ. ಡಬಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಸರ್ಕಾರ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಈಗ ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಮಾಯಕರ ಪ್ರಾಣ ಹೋದರೂ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂದೋರ್ ನಿಜಕ್ಕೂ ‘ಸ್ವಚ್ಛ’ವೇ? ‘ನಂ.1’ ಪಟ್ಟದ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯವೇನು?

ಭಾರತದ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (Swachh Survekshan) ಸತತ 7 ಬಾರಿ “ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ” ಎಂಬ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಇಂದೋರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಸದ್ಯದ ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನ ದುರಂತ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ವಾಸ್ತವವೇನು?

• ಮಾನದಂಡಗಳೇ ಬೇರೆ (Criteria Gap): ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ‘ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ’ (Solid Waste Management), ಮನೆ-ಮನೆ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ರಸ್ತೆಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ‘ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ’ (Safe Drinking Water) ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಲ್ಲ. ರಸ್ತೆ ಗುಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ನಂ.1 ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಡವಿದೆ.
• ‘ವಾಟರ್ ಪ್ಲಸ್’ ಸಿಟಿ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ (Water Plus Myth): ಇಂದೋರ್ ಅನ್ನು ದೇಶದ ಮೊದಲ ‘ವಾಟರ್ ಪ್ಲಸ್’ ನಗರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಕೊಳಚೆ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುವುದು. ಆದರೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಹಳೆಯ ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದು, ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿ ನೀರು ಕಲುಷಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ (Contamination) ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ದೂರುಗಳಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿದೆ.
• ಮೇಲ್ನೋಟದ ಸೌಂದರ್ಯ (Superficial Beauty): ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಇರುವ ಗಮನ, ಹಳೆಯ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ) ಕಡೆಗೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ತೀರ್ಪು (Verdict): ಇಂದೋರ್ ‘ಕಸ ನಿರ್ವಹಣೆ’ಯಲ್ಲಿ ನಂ.1 ಆಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ‘ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸುರಕ್ಷತೆ’ಯಲ್ಲಿ (Public Health Safety) ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರ ಲೋಪಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.

ಇಂದೋರ್ ನಗರವು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಘಟನೆಯು ಆ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿದಂತಾಗಿದೆ. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯಾಗಿರುವುದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. “ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಬಡವರ ಮತ್ತು ಅನಾಥರ ಬದುಕು ನರಕವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರಿಗೆ ‘ರಾಮನಾಥ್ ಗೋಯೆಂಕಾ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ

ಸರ್ಕಾರದ ಸಮರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ತನಿಖೆ:

ಇತ್ತ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಟೀಕೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ, ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಆಶ್ರಮದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪ ಎಸಗಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮೋಹನ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದ್ದು, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮದ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನತು ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಲದು, ಈ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ನೇರ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ‘ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರಿ’ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ದುರಂತವು ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ಕೆಸರೆರಚಾಟಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮೃತಪಟ್ಟ ಅಮಾಯಕ ಜೀವಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.