1969 ರ ಜುಲೈ 09 ರಂದು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹವನ್ನು (Panthera leo persica) ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹವು ಶಕ್ತಿ, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ರಾಜತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗುಜರಾತ್ನ ಗಿರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಈ ಅಪರೂಪದ ಸಿಂಹದ ಏಕೈಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ಸಿಂಹವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಗೌರವವು ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದು ಕೇವಲ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತು. 1969ರಲ್ಲಿ ಈ ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ, ಗಿರ್ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 180 ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘಟನೆ ಸಿಂಹಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, 1972 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಯನ್ನು (Panthera tigris tigris) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು “ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್” ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಸಂನಾದಿತವಾಗಿತ್ತು, ಇದು 1973 ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಹುಲಿಯು ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 1972 ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 1,800 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3,000 ಹುಲಿಗಳಿವೆ.







