1956ರ ಆಗಸ್ಟ್ 4ರಂದು, ಭಾರತವು ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ರಾದ ‘ಅಪ್ಸರಾ’ವನ್ನು ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸಿತು, ಇದು ದೇಶದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಬೈನ ಭಾಭಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ(BARC) ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನ್ನು ಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಹೋಮಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಭಾಭಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ‘ಅಪ್ಸರಾ’ ಒಂದು ಲಘು-ನೀರಿನ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, 1 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಮುಂಚೂಣಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಯಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಇವತ್ತು | ಆಗಸ್ಟ್ 3, 1947 | ದಲಿತ ನಾಯಕ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ
‘ಅಪ್ಸರಾ’ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನ ಕಾರ್ಯಾರಂಭವು ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ದೇಶದೊಳಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರೇಡಿಯೊ ಐಸೊಟೋಪ್ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿರಾಸ್ ಮತ್ತು ಧ್ರುವದಂತಹ ಇತರ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ‘ಅಪ್ಸರಾ’ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನ ಯಶಸ್ಸು ಭಾರತದ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.
