ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯು 1947ರ ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ನಡೆದಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚೀಟಿಯ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು – ಕೇಸರಿ, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ನಡುವೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವಿತ್ತು. ಚೀಟಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಮೂರುವರೆ ಅಣೆಗಳು (ಅಂದರೆ 1.5 ಪೈಸೆ) ಆಗಿತ್ತು. ಚೀಟಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ “ಜೈ ಹಿಂದ್” ಎಂಬ ಶುಭಾಶಯವನ್ನು ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರಾಗಿ ಸಿ.ಆರ್. ಪೈಲೈ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಾಸಿಕ್ನ ಭಾರತ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚೀಟಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ “ಇಂಡಿಯಾ” ಎಂಬ ಶಬ್ಧವನ್ನು “ಭಾರತ” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ದಿನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ದಿನ”ವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಇವತ್ತು | ನವೆಂಬರ್ 20 ,1921 | ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ
ಈ ಚೀಟಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್ ಅನೆಕ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸರಳ ಆದರೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದರು. “ಜೈ ಹಿಂದ್” ಎಂಬ ಪದವು ನೆಹರು ಅವರ ಪ್ರಿಯ ಘೋಷವಾಕ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಫೌಜ್ನ ಸೈನಿಕರ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಕೇವಲ 3 ತಿಂಗಳಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದಾಗ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿಭಜನೆಯ ಗಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುಣವಾಗದೇ ಇದ್ದಾಗ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯು “ನಾವು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದೆವು” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಮೊದಲ ದಿನದ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕವರ್ಗಳು ಫಿಲಾಟೆಲಿ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರ ಬಳಿ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕವರ್ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೆಲೆ ಬಾಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನವೆಂಬರ್ 21 ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿದೆ.







