ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದ ಈ ಸಾಲುಗಳು, ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿವೆ. ಇಂದು ನಾವು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನಾಳುವ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಜಾತಿ-ಧರ್ಮದ ಸಂಕೋಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್
ಕುವೆಂಪು ಅವರ “ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ”ದ ಮೂಲ ಆಶಯವೇ ಜಾತಿ, ಮತ, ಪಂಥಗಳ ಗಡಿ ಮೀರುವುದು. “ಮನುಜಮತ, ವಿಶ್ವಪಥ, ಸರ್ವೋದಯ, ಸಮನ್ವಯ, ಪೂರ್ಣದೃಷ್ಟಿ” – ಇವು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ನೀಡಿದ ಪಂಚಮಂತ್ರಗಳು.
ಆದರೆ, ಇಂದಿನ (2025ರ) ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ‘ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣ’ಗಳ ಮೇಲೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಂತ್ರಿಗಿರಿ ಹಂಚಿಕೆಯವರೆಗೂ ಜಾತಿಯೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. “ನಾವು ಈ ಧರ್ಮದವರು, ಅವರು ಆ ಧರ್ಮದವರು” ಎಂದು ಸಮಾಜವನ್ನು ಇಬ್ಭಾಗ ಮಾಡುವ ‘ಧ್ರುವೀಕರಣ ರಾಜಕೀಯ’ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅವಮಾನ. ಮಗುವನ್ನು ವಿಶ್ವಮಾನವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವರನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ, ಧರ್ಮದ “ಓಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್” ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ.
ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಚಾರ
ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಅಪ್ಪಟ ವೈಚಾರಿಕವಾದಿ. “ನಿರಂಕುಶ ಮತಿಗಳಾಗಿ” ಎಂದು ಯುವಜನತೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ಬುದ್ಧಿಯ ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡಿ ಎಂದಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಢ್ಯಕ್ಕೆ ಮಣೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಶಾಸನ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪೂಜೆ-ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಿವೆ. ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರನ್ನು, ಟೀಕಿಸುವವರನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹಿಗಳು ಅಥವಾ ಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳು ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಕ. ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಮಾಜ, ಗುಲಾಮಗಿರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕುವೆಂಪು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಈಗ ಸತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕುವೆಂಪು ಅವರು “ಜಯ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ, ಜಯ ಹೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ” ಎಂದು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಕರ್ನಾಟಕತ್ವ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯತೆ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಸಾರಿದರು. ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಭಾಷಾಂಧರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸಿಡಿದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು (ಹಿಂದಿ ಹೇರಿಕೆ ವಿರೋಧದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು).
ಇಂದು “ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ“, “ಒಂದು ಭಾಷೆ” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಇಂದಿನ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಧೋರಣೆಗೆ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಮದ್ದು. “ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ” (Inclusivity) ತತ್ವವೇ ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.
‘ಅನಿಕೇತನ’ವಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಬೇಲಿ
“ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ, ಆಗು ನೀ ಅನಿಕೇತನ” (My spirit, be thou housing-less / boundary-less). ನಾವು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕನಸು. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಗಡಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಆಹಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಉಡುಪಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳು (Hate Speeches) ಟಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಮತದಾರನನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ | ಅರಾವಳಿಯ ಒಡಲಲ್ಲಿ ‘ಮಾಫಿಯಾ’ ಅಟ್ಟಹಾಸ: ಕರಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಉ.ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆ?
ನಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಪೂಜೆಗಳಲ್ಲ, ಪ್ರಜ್ಞೆ!
ಕುವೆಂಪು ಅವರಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾರ ಹಾಕಿ, ಅವರ ಫೋಟೋಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಲದು. ಅವರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ನಾಯಕರು ನಮಗೆ ಬೇಕಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶುದ್ಧವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಮತದಾರರಾದ ನಾವು ಮೊದಲು “ಅಲ್ಪಮಾನವ”ರಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಡೆಯಲು ಬಂದಾಗ, “ನಾನು ವಿಶ್ವಮಾನವ” ಎಂದು ಎದೆಯುಬ್ಬಿಸಿ ಹೇಳುವ ತಾಕತ್ತು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಕುವೆಂಪು ಅವರಿಗೆ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಉಡುಗೊರೆ.
